Do szklarni najlepiej wybierać odmiany wysokorosnące, czyli tyczkowe, które długo owocują i dobrze wykorzystują wysokość konstrukcji. Szklarnia wydłuża sezon, chroni przed chłodem i pozwala uprawiać także delikatniejsze odmiany malinowe, wielkoowocowe oraz koktajlowe. Ostateczny wybór zależy od tego, czy zależy Ci przede wszystkim na smaku, plenności, kanapkach czy przetworach.
Dlaczego szklarnia sprzyja odmianom wysokim?
Uprawa pod osłoną pozwala wcześniej rozpocząć sezon i dłużej zbierać owoce. W nieogrzewanej szklarni sadzenie rozsady zwykle przypada na kwiecień, gdy minie ryzyko silnych przymrozków. W szklarni ogrzewanej terminy mogą być wcześniejsze, ale zależą od temperatury, światła i sposobu przygotowania rozsady.
Najlepiej wykorzystują te warunki pomidory wysokorosnące. Ich pędy rosną przez cały sezon, dlatego wymagają sznurka, palików albo innej podpory. W zamian mogą tworzyć wiele gron i owocować znacznie dłużej niż odmiany samokończące, czyli karłowe. Te drugie nie rosną bez końca, zwykle zajmują mniej miejsca i bywają wygodniejsze w donicach, ale nie zawsze wykorzystują wysokość szklarni.
Przy zakupie nasion możesz spotkać oznaczenie F1. Informuje ono, że nasiona pochodzą z krzyżowania dwóch wybranych linii. Rośliny F1 często wyróżniają się wyrównanym wzrostem, plennością i powtarzalnością cech, choć nasiona zebrane z ich owoców nie muszą powtórzyć właściwości rośliny matecznej.
Jakie odmiany wybrać w zależności od potrzeb?
Pomidory malinowe – dla osób, które stawiają na smak
Malinowe pomidory mają zwykle delikatniejszą skórkę, soczysty miąższ i intensywny aromat. Dobrze sprawdzają się w sałatkach, na kanapkach i do jedzenia na świeżo. W szklarni warto posadzić Malinowego Księcia F1, którego owoce mogą osiągać masę do 220 g. To odmiana średnio wczesna, ceniona za smak, plenność i mniejszą skłonność do pękania.
Jeśli zależy Ci na bardzo dużych owocach, wybierz Malinowego Olbrzyma. Jego pomidory mogą ważyć do około 500 g, ale przy tak dużych owocach roślina wymaga solidnej podpory i równomiernego podlewania. Wśród odmian o dużych, smacznych owocach warto rozważyć także Aussie, Brandywine Yellow lub Zolotye Kupola. Nie wszystkie wielkoowocowe odmiany są równie plenne, dlatego dobrze połączyć je w szklarni z odmianą tworzącą więcej gron.
Mięsiste i klasyczne – do kanapek oraz sałatek
Do tej grupy należą pomidory o zwartym miąższu, dużych owocach i klasycznym smaku. Bawole Serce tworzy charakterystyczne, sercowate pomidory, często o masie 350–500 g. Jest cenione za wygląd i mięsistość, ale smak może być mniej intensywny niż w przypadku odmian malinowych. Dobrym wyborem do codziennego spożycia jest także Betalux, o kulisto-spłaszczonych, lekko żebrowanych owocach.
Do szklarni nadają się również Jowisz, Dukat oraz Baron. Jowisz tworzy duże, czerwone owoce bez wyraźnej tendencji do pękania, Dukat jest plenna i mięsista, a Baron wcześnie owocuje. W tej grupie znajdziesz więc zarówno odmiany nastawione na smak, jak i takie, które lepiej znoszą mniej stabilne warunki uprawy.
Koktajlowe – słodkie owoce z gron
Pomidory koktajlowe zajmują mniej miejsca pojedynczym owocem, ale wysokie odmiany potrafią tworzyć długie, obciążone grona. Sweety F1 daje małe, słodkie pomidorki idealne do jedzenia prosto z krzaka. Sakura tworzy nieco większe owoce o masie około 20–25 g i dobrze sprawdza się w szklarni oraz tunelu.
Do ciekawych odmian szklarniowych należą także Ambrosia, Black Cherry i Supersweet 100. Ambrosia jest bardzo słodka i plenna, Black Cherry wyróżnia się ciemnym kolorem oraz intensywnym smakiem, a Supersweet 100 tworzy liczne czerwone owoce. Przy wyborze sprawdź, czy dana odmiana jest wysokorosnąca. Karłowe pomidory, takie jak Dwarf Golden Champion, lepiej wykorzystać w donicach lub na niewielkiej powierzchni.
Do przetworów – mniej soku, więcej miąższu
Na sosy, przeciery i suszenie wybieraj pomidory wydłużone, twarde i mięsiste. Marzano, znane także jako San Marzano, ma śliwkowy kształt, zwartą strukturę i niewielką ilość soku. Dzięki temu po obróbce łatwiej uzyskać gęsty sos.
Podobne zastosowanie mają Roma, Super Roma, Tucano i Pelikan F1. W porównaniu z dużymi odmianami malinowymi dają mniej wodnisty miąższ, ale zwykle nie zapewniają tak intensywnego efektu na kanapce. To dobry przykład kompromisu między smakiem świeżego owocu a wygodą przetwarzania.
Którą odmianę wybrać?
Poniższa tabela ułatwia szybkie dopasowanie odmiany do najczęstszego zastosowania:
| Odmiana | Typ | Zaleta | Przeznaczenie |
|---|---|---|---|
| Malinowy Książę F1 | Malinowy | Soczyste owoce do około 220 g | Kanapki i sałatki |
| Malinowy Olbrzym | Wielkoowocowy | Bardzo duże, mięsiste owoce | Świeże spożycie |
| Jowisz | Klasyczny czerwony | Plenność i mała skłonność do pękania | Sałatki i codzienne użycie |
| Sakura | Koktajlowy | Owoce o masie około 20–25 g | Przekąski i sałatki |
| Black Cherry | Koktajlowy | Słodkie, ciemno zabarwione owoce | Jedzenie na świeżo |
| Marzano | Podłużny | Zwarty miąższ i mało soku | Sosy, przeciery i suszenie |
Jak dbać o pomidory w szklarni?
Odmiana daje dobry punkt wyjścia, ale o zdrowiu roślin decydują warunki panujące pod osłoną. Największym błędem jest traktowanie szklarni jak zamkniętego, stale ciepłego pomieszczenia. Przy wysokiej wilgotności i słabym przepływie powietrza rośnie ryzyko chorób grzybowych.
Najważniejsze czynności pielęgnacyjne obejmują:
- Wietrzenie – otwieraj drzwi i wywietrzniki, szczególnie w ciepłe dni oraz po podlewaniu. Pomaga to ograniczyć nadmierną wilgotność i poprawia zapylanie kwiatów.
- Podpory – wysokie odmiany prowadź przy sznurku lub paliku, aby pędy nie łamały się pod ciężarem gron.
- Nawożenie – po okresie wzrostu rośliny potrzebują między innymi potasu, fosforu, magnezu i wapnia. Potas wspiera prawidłowe dojrzewanie i wpływa na smak owoców.
- Usuwanie wilków – boczne pędy wyłamuj, gdy są jeszcze małe. Dzięki temu roślina kieruje więcej energii na grona i łatwiej utrzymać przewiew wśród liści.
- Podlewanie przy korzeniu – nie mocz liści i podlewaj regularnie, bez gwałtownych przesuszeń oraz późniejszego zalewania podłoża.
Nie sadź roślin zbyt gęsto. Odstęp powinien zapewniać swobodny dostęp światła i powietrza, a dokładna rozstawa zależy od siły wzrostu odmiany oraz układu szklarni. W uprawie amatorskiej lepiej posadzić mniej krzewów i móc je prawidłowo prowadzić, niż wykorzystać każdy wolny centymetr.
Notatka eksperta: pod koniec sezonu warto wykonać ogławianie, czyli usunąć wierzchołek głównego pędu. Zabieg ogranicza dalszy wzrost i kieruje energię rośliny do już zawiązanych owoców. Nad najwyższym kwitnącym gronem pozostawia się zwykle 2–3 liście, aby pomidory mogły szybciej dojrzewać.
Jak zacząć?
Na pierwszą szklarniową uprawę wybierz jedną odmianę malinową, jedną klasyczną i jedną koktajlową. Malinowy Książę F1, Jowisz oraz Sakura pokażą różnice w smaku, wielkości owoców i sposobie pielęgnacji. Gdy poznasz warunki swojej szklarni, łatwiej dobierzesz kolejne odmiany – także te wymagające, ale dające wyjątkowo duże lub aromatyczne pomidory.
