Pikowanie rozsady polega na przesadzeniu młodych siewek z gęstego wysiewu do osobnych pojemników. Najlepszy moment przypada zwykle wtedy, gdy oprócz liścieni rośliny mają już 1–2 pary liści właściwych. Zabieg daje korzeniom więcej miejsca, ogranicza konkurencję o światło i składniki pokarmowe oraz pomaga uzyskać silniejsze sadzonki.
Dlaczego i kiedy pikować rozsadę?
Liścienie to pierwsze, zwykle proste i bardziej zaokrąglone listki pojawiające się po kiełkowaniu. Nie są jeszcze sygnałem do pikowania. Później wyrastają liście właściwe, które mają kształt charakterystyczny dla danego gatunku. To ich pojawienie się wskazuje, że siewka jest gotowa do przesadzenia.
Zabieg przeprowadza się najczęściej po 2–4 tygodniach od siewu, ale ważniejszy od kalendarza jest wygląd roślin. Nie należy zwlekać zbyt długo, ponieważ gęsto rosnące siewki wyciągają się, konkurują o światło, a ich korzenie mogą się splątać. Zbyt wczesne pikowanie również nie jest korzystne – młode rośliny mają wtedy słabo rozwinięty system korzeniowy i trudniej znoszą przesadzanie.
Czego potrzebujesz do pikowania?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj wszystkie akcesoria, aby nie zostawiać wyjętych siewek bez podłoża:
- Pikownik, patyczek lub łyżeczka – do podważania siewek i robienia dołków.
- Osobne doniczki lub wielodoniczki – najlepiej o średnicy około 7–10 cm.
- Lekkie i przepuszczalne podłoże do siewu lub pikowania.
- Woda o temperaturze pokojowej do zwilżenia rozsady i podlania po zabiegu.
- Czyste nożyczki – tylko jeśli zachodzi potrzeba skrócenia bardzo długich korzeni.
Pojemniki muszą mieć otwory w dnie. Bez odpływu nadmiar wody pozostaje przy korzeniach, co zwiększa ryzyko ich gnicia. Do podłoża można dodać perlit, który poprawia jego przepuszczalność i napowietrzenie.
Jak pikować rozsadę krok po kroku?
- Podlej siewki przed zabiegiem – najlepiej kilka godzin wcześniej lub poprzedniego dnia. Ziemia powinna być wilgotna, ale nie rozmoczona. Dzięki temu łatwiej wyjąć rośliny, a bryła korzeniowa mniej się rozpada.
- Przygotuj nowe pojemniki – napełnij je podłożem i lekko wyrównaj. Nie ubijaj ziemi mocno, ponieważ korzenie potrzebują dostępu do powietrza.
- Zrób dołek w podłożu – użyj pikownika, patyczka albo końca łyżeczki. Otwór powinien być na tyle głęboki, aby korzenie nie zawijały się ku górze.
- Podważ siewkę od spodu – wsuwaj narzędzie w ziemię obok rośliny, a następnie delikatnie unieś fragment podłoża. Nie wyrywaj jej za łodygę.
- Chwyć roślinę za liścienie lub liść właściwy – łodyga jest krucha i łatwo ją zmiażdżyć albo złamać. Utrata liścia zwykle nie przekreśla dalszego wzrostu, natomiast uszkodzenie łodygi może zniszczyć siewkę.
- Rozdziel korzenie – jeśli kilka siewek rosło razem, oddziel je spokojnie palcami. Nie szarp za pędy. Wybierz rośliny zdrowe, zwarte i dobrze wybarwione.
- Skróć korzeń tylko w razie potrzeby – bardzo długi korzeń można przyciąć mniej więcej o jedną trzecią czystymi, ostrymi nożyczkami. Nie jest to konieczne przy każdej siewce i nie powinno się usuwać dużej części systemu korzeniowego.
- Umieść siewkę w dołku – korzenie powinny zwisać w dół, bez zawijania. Pomidory można posadzić głębiej, aż pod liścienie, ponieważ na przysypanej części łodygi tworzą dodatkowe korzenie. Paprykę i większość innych gatunków sadź mniej więcej na takiej głębokości, na jakiej rosły wcześniej.
- Przysyp podłoże i delikatnie je dociśnij – roślina powinna stać stabilnie, ale ziemia nie może być mocno ubita wokół łodygi.
- Podlej rozsadę – użyj niewielkiej ilości wody i skieruj ją na podłoże, nie na liście. Po zabiegu ustaw pojemniki w jasnym miejscu, lecz przez pierwsze dni osłoń je przed ostrym, bezpośrednim słońcem.
Które rośliny pikować, a których nie?
Nie każda rozsada dobrze znosi rozdzielanie i naruszanie korzeni. Pomidory i paprykę można bezpiecznie pikować, natomiast rośliny dyniowate lepiej od razu wysiać pojedynczo do większych pojemników. Przy późniejszym sadzeniu ich na miejsce stałe trzeba przenosić całą bryłę korzeniową.
| Gatunek | Pikować? | Uwagi |
|---|---|---|
| Pomidor | Tak | Można sadzić głębiej, aż pod liścienie. |
| Papryka | Tak | Przesadzać ostrożnie i nie uszkadzać łodygi. |
| Ogórek | Nie | Wysiewać pojedynczo, ponieważ źle znosi naruszanie korzeni. |
| Dynia i cukinia | Nie | Lepiej przenosić z nienaruszoną bryłą korzeniową. |
Jak dbać o rośliny po pikowaniu?
Przez pierwsze dni podłoże powinno być lekko wilgotne, ale nie mokre. Podlewaj umiarkowanie, najlepiej wodą o temperaturze pokojowej. Unikaj moczenia liści, szczególnie gdy rośliny stoją w chłodnym lub słabo wentylowanym miejscu.
Zapewnij rozsadzie dużo rozproszonego światła. Niedobór światła sprzyja wybieganiu, czyli nadmiernemu wydłużaniu i osłabieniu łodyg. Po kilku dniach możesz stopniowo przywrócić rośliny na bardziej nasłonecznione stanowisko. Z nawożeniem nie spiesz się, zwłaszcza gdy podłoże jest świeże. Przy dłuższej uprawie delikatne zasilanie, na przykład rozcieńczonym biohumusem, można rozpocząć zgodnie z potrzebami gatunku.
Przed wysadzeniem do gruntu lub tunelu zahartuj rozsadę przez około 7–10 dni. Stopniowo wystawiaj ją na zewnętrzne warunki, zaczynając od krótkiego pobytu w miejscu osłoniętym przed wiatrem i ostrym słońcem. Najważniejsze zasady to właściwy moment, chwytanie siewki za liście oraz sadzenie jej na głębokość dostosowaną do gatunku.
